Công ty Mẹ FPT: Cần hiểu cho đúng !!
Posted 12/9/2009 1:13:01 PM by Pháp Sư (Guest) Under Sharing Last comment 3/23/2010 9:38:48 AM
Ở FPT, không phải khó để chúng ta tìm thấy các quyết định mệnh lệnh hành chính do FPT HO (Công ty Cổ phần FPT) ban hành mà lại bắt buộc tất cả các Đơn vị thành viên thực hiện, điều đó là không chính xác về mặt pháp lý, chưa kể chúng ta ôm rơm cho rặm bụng, nhiều khi lại rơi vào trường hợp “chúng ta tự tạo ra vấn đề khó hoặc không giải quyết nổi và rồi cứ cố tình đi bắt các Đơn vị khác giải quyết”.
Giả sử các Đơn vị hỏi lại “tại sao chúng tôi phải thực hiện?” thì có thể FPT HO bí, chắc có thể lại phải nói “các cụ, các anh bảo làm?”, giả sử các cụ, các anh không còn làm việc nữa thì sao?
Nên, vấn đề trước tiên là chúng ta cần hiểu đúng về vị trí, vai trò của FPT HO từ đó để có các quyết định quản lý đúng đắn.
FPT từ một cậu bé thiếu ăn, gầy còm nay đã trưởng thành, đã lấy vợ và sinh thêm nhiều con nữa, các con đã có cháu, các cháu đều bụ bẫm, khỏe mạnh, thậm chí một số cháu dậy thì trước tuổi đã đòi bố mẹ dựng vợ gả chồng, mặc cho ông bà và bố mẹ ngăn cấm (sắp có chắt). FPT đã trở thành một đại gia đình hùng mạnh.
Thực tế trong cuộc sống, việc quản lý một cậu bé đang phụ thuộc và phải có sự bảo hộ của bố mẹ khác hoàn toàn với quản lý một người đàn ông đã trưởng thành và có gia đình. Khi trưởng thành, họ thoát ly khỏi bố mẹ, họ có toàn quyền quyết định con đường và sự nghiệp, hạnh phúc cũng như cuộc sống. Bố mẹ chỉ định hướng, góp ý những lời khuyên hoặc giúp đỡ khi cần thiết. Bố mẹ khó có thể quản lý các người con đã trưởng thành bằng những mệnh lệnh hoặc những đòn roi như khi thủa nhỏ.
Nhưng tại sao đại gia đình vẫn hùng mạnh? vẫn quây quần và bố mẹ vẫn bảo được con? Đó là vì truyền thống gia đình, vì nền nếp gia đình đã được xây dựng nhiều năm, được giáo dục và ngấm vào máu thịt của từng thành viên trong gia đình (tương tự như văn hóa của doanh nghiệp) và ngoài ra, một phần quan trọng là vì mối quan hệ trong gia đình còn bị các quy tắc xã hội điều chỉnh.
Quay trở lại với doanh nghiệp. Về mặt pháp lý, nghị định số 139/2007/NĐ-CP ngày 05/9/2007 của Chính phủ quy định“Tập đoàn bao gồm nhóm các công ty có tư cách pháp nhân độc lập, được hình thành trên cơ sở tập hợp, liên kết thông qua đầu tư, góp vốn, sáp nhập, mua lại, tổ chức lại hoặc các hình thức liên kết khác; gắn bó lâu dài với nhau về lợi ích kinh tế, công nghệ, thị trường và các dịch vụ kinh doanh khác tạo thành tổ hợp kinh doanh có từ hai cấp doanh nghiệp trở lên dưới hình thức công ty mẹ - công ty con. Tập đoàn không có tư cách pháp nhân, không phải đăng ký kinh doanh theo quy định của Luật Doanh nghiệp. Việc tổ chức hoạt động của tập đoàn do các công ty lập thành tập đoàn tự thỏa thuận quyết định”.
Như vậy, về mặt pháp lý Tập đoàn không có tư cách pháp nhân, là một thực thể vô hình, nó không có vốn, không có tài sản, không có tư cách pháp lý gì trong các mối quan hệ kinh tế; ngược lại chỉ có các Công ty nằm trong cái nhóm được gọi là “Tập đoàn” mới có tư cách pháp nhân, mới có vốn và tài sản riêng. Bản chất của danh từ “Tập đoàn” chủ yếu dùng là để Marketing, để quảng bá hoạt động kinh doanh của nhóm Công ty.
FPT cũng vậy, khi ta nói là “Tập đoàn FPT” là chúng ta đang nói về khái niệm liên quan Hệ thống nội bộ của FPT, không có ý nghĩa pháp lý với bên ngoài. Hiện nay, FPT đang tổ chức theo mô hình Công ty mẹ - Công ty con với nhiều cấp Công ty. Công ty Cổ phần FPT là Công ty mẹ. Tại thời điểm này, Công ty Cổ phần FPT đã chuyển sang mô hình Holding (Holding company) – Tức Công ty chỉ quản lý tiền, phần vốn góp vào các Công ty khác, Công ty Cổ phần FPT không sản xuất kinh doanh.
Công ty mẹ và Công ty con là hai pháp nhân độc lập, các Công ty con đều có vốn và tài sản riêng; có quyền chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản của mình theo quy định của pháp luật. Ta gọi là mẹ con, nhưng quản lý ta không hiểu mẹ con theo ý nghĩa mẹ - con trong gia đình. Ở đây ta cũng cần phân biệt hai loại con:
- Loại con đẻ: các Công ty mà Công ty mẹ nắm giữ 100% vốn điều lệ hoặc Công ty mẹ nắm giữ cổ phần, vốn góp chi phối hoặc Công ty mẹ có quyền trực tiếp hoặc gián tiếp bổ nhiệm đa số hoặc tất cả các thành viên Hội đồng quản trị/Hội đồng thành viên/Chủ tịch Công ty, Tổng Giám đốc Công ty hoặc điều lệ Công ty do Công ty mẹ quyết định sửa đổi, bổ sung (FIS, FTG, FU)
- Loại con nuôi: Các Công ty mà Công ty mẹ góp vốn dưới mức chi phối (TPB), hoặc các hình thức liên kết, gắp bó lâu dài về lợi ích khác.
Công ty mẹ là Chủ sở hữu, đại diện cho các Cổ đông quản lý phần vốn tại các Công ty con. Luật pháp bảo vệ phần góp vốn này của Công ty mẹ tại các Công ty con bằng cả một Điều 64 của Luật Doanh nghiệp Việt Nam năm 2005.
Nhưng Công ty mẹ làm gì để thực hiện quyền này? Tất cả các quyền này cần thực hiện thông qua “Người đại diện chủ sở hữu tại các Công ty con” chứ không phải bằng mệnh lệnh hành chính của Công ty mẹ. Người đại diện chủ sở hữu này có thể là Chủ tịch Hội động Quản trị, Chủ tịch Công ty, Thành viên Hội đồng quản trị, Thành viên hội đồng thành viên hoặc là cổ đông lớn của Công ty con.
Xét trên giác độ pháp lý, Công ty con tuân theo Quyết định của Đại Hội đồng Cổ đông (ĐHĐCĐ), Hội động Quản trị (HĐQT) và Ban Tổng Giám đốc (nếu là Công ty Cổ phần) hoặc của Hội động Thành viên/Chủ tịch Công ty, Ban Tổng Giám đốc (nếu là Công ty TNHH) của nó, chứ không làm theo những Quyết định hành chính do Công ty mẹ chỉ bảo. Các quyết định mệnh lệnh hành chính của Công ty mẹ không có ý nghĩa pháp lý và tính thực thi với Công ty con.
Muốn các mệnh lệnh hành chính trên có hiệu lực thực thi tại các Công ty con thì phải qua đường khác, đó là qua “Người đại diện chủ sở hữu của Công ty mẹ tại các Công ty con”. Công ty mẹ cần quy định mỗi chính sách do Công ty mẹ ban hành thì Đại diện chủ sở hữu của Công ty mẹ tại các Công ty con phải có trách nhiệm biến nó thành các chính sách, quyết định của Công ty con ban hành. Người đại diện có thể dễ dàng tự quyết định việc này nếu các Công ty con là con đẻ, hoặc phải thuyết phục các thành viên khác (lobby) nếu các Công ty con là con nuôi.
Quay lại FPT, hiện nay, chúng ta đang thiếu một quy chế quy định quyền và nghĩa vụ cũng như cơ chế kiểm soát đối với “Người đại diện của Công ty mẹ tại các Công ty con”.
Thiết nghĩ, việc đầu tiên là thay đổi cách nghĩ, bỏ dần cách quản lý thông qua uy tín của một số cá nhân riêng biệt bằng cách quản lý dựa trên các nguyên tắc, chuẩn mực và luật lệ rõ ràng.
Pháp sư
Share
Comments
kexauxa at 12/9/2009 5:45:44 PM
Quote
Khối người nhầm vụ này phết. Nghe HO hét 1 cái, muốn xỉu. Đầu óc đâu mà nghĩ ngợi
kehienlanh at 12/9/2009 6:22:24 PM
Quote
-----------------------------------------------------------
kexauxa at 12/9/2009 5:45:44 PM
Khối người nhầm vụ này phết. Nghe HO hét 1 cái, muốn xỉu. Đầu óc đâu mà nghĩ ngợi
-----------------------------------------------------------
HO mà to thế cơ à? Mình ở HO, thấy vật nài các đơn vị mệt muốn xỉu í chứ. :)
Tx at 12/9/2009 10:17:00 PM
Quote
Thầy Pháp Sư phán nghe hay nhẩy?
Hình như ở FPT đang hiểu nhầm vụ này nhiều phết đấy.
LamBT at 12/10/2009 3:39:43 AM
Quote
Đọc qua bài mới thấy vấn đề tác giả nêu ra mới chỉ dừng lại quan hệ giữa Công ty mẹ và Công ty con, Công ty thành viên trong Tập đoàn trong các văn bản pháp luật Việt Nam. Nếu chỉ có quy định của pháp luật Việt Nam thì đúng là Công ty mẹ có tư cách pháp nhân độc lập với Công ty con, tuy nhiên nếu chỉ có vậy thì có một số câu hỏi được đặt ra:
Tại sao cần phải có tập đoàn khi mà giữa các công ty có tư cách độc lập?
Tại sao hàng trăm tập đoàn trên thế giới vẫn tồn tại và phát triển với quy mô các thành viên nên đến vai trăm, thậm chí là hàng ngàn Công ty con, cháu, chắt...?
Tại sao Công ty mẹ vẫn điều hành được các Công ty con, công ty cháu, công ty chắt, thậm chí là các công ty liên kết?
Vấn đề này tôi cũng đã từng tranh luận tại một hội thảo về Tập đoàn kinh tế,xin mời Anh/Chị tham khảo thêm tại đường link dưới dây
http://lam-associates.blogspot.com/2009/10/hien-nao-la-tap-oan-kinh-te.html
LamBT at 12/10/2009 3:53:23 AM
Quote
Trích lại một phần tôi đã nghiên cứu về mô hình Holding Company để cả nhà cùng tham khảo thêm. Nếu chỉ đối chiếu vào Luật DN 2005 và NĐ số 139 sẽ rất khó trả lời các câu hỏi tôi vừa nêu ở trên.
.....
Tuy có sự khác nhau về thuật ngữ và nội dung chuyển tải như vậy nhưng đa phần các khái niệm được chỉ đến “tập đoàn kinh tế” trên thế giới thì đều được hiểu là một cơ cấu hoặc một tổ hợp các doanh nghiệp có quan hệ với nhau về vốn, quản trị, công nghệ, thương hiệu, thị trường, phân phối lợi ích...nhưng trên cơ sở là mỗi một thực thể trong “Tập đoàn” là một thực thể pháp lý độc lập và hoàn toàn có tư cách pháp nhân riêng biệt (Công ty mẹ, Công ty con, Công ty cháu, Công ty liên kết chấp thuận hệ quản trị, thương hiệu...) Và mối qua hệ này chủ yếu dựa trên nhiều yếu tố khác nhau nhưng trên ba nền tảng của quan hệ là:
(i) Sở hữu vốn của Công ty mẹ đối với Công ty con, Công ty cháu hoặc sở hữu vốn của các công ty với nhau trong cùng tập đoàn theo các mức độ khác nhau, có thể là như kiểm soát, chi phối hoặc góp vốn đầu tư đơn thuần;
(ii) Quản trị của Công ty mẹ đối với các Công ty con thông qua việc: (i) cử người đại diện phần vốn góp; (ii)xây dựng hệ quản trị chung cho cả tập đoàn, theo đó các công ty trong tập đoàn (dù bị chi phối/không chi phối về vốn) cam kết chấp thuận hệ quản trị tập đoàn và tuân thủ theo hệ quản trị tập đoàn để xây dựng giá trị cốt nõi, mục tiêu dài hạn và sứ mệnh của cả tập đoàn. Trong hệ quản trị này, các Hội đồng/Ủy ban mang tính chiến lược, định hướng được hình thành ở Công ty mẹ nhưng cung đồng thời là của chung của cả tập đoàn. Nhiều thành viên của các Hội đồng/Ủy ban này là Chủ tịch/Ceo của các Công ty con, Công ty cháu...
(iii) Quan hệ về thương hiệu thể hiện khá rõ nét khi các công ty trong tập đoàn sử dụng/được phép sử dụng chung thương hiệu của Công ty mẹ, thương hiệu tập đoàn để. Do đó, quyết định của Công ty mẹ đối với các công ty trong tập đoàn (thường ám chỉ chung là quyết định của tập đoàn) không chỉ đơn thuần dựa vào “lá phiếu” biểu quyết mà còn thông qua các hình thức khác như Bộ Nguyên tắc quản trị tập đoàn, các kế hoạch, định hướng, sứ mệnh, giá trị cốt nõi và các quy định nội bộ khác của tập đoàn bao quát toàn bộ cấu trúc hoạt động chung của cả tập đoàn.
Pháp sư at 12/10/2009 8:45:27 AM
Quote
Cảm ơn sự phản hồi của Bạn LamBT. Vấn đề bài của tôi viết chỉ dừng lại ở điểm làm rõ mối quan hệ giữa công ty mẹ - Công ty con trong Tập đoàn.
Quản lý nó trên cơ sở pháp luật và các quy định, thỏa thuận, chứ không phải là bằng mệnh lệnh hành chính. Nó hoàn toàn không mẫu thuẫn với câu hỏi của Bạn LamBT.
Còn việc quản lý tập đoàn, Công ty Mẹ nên làm gì tôi sẽ trình bày trong một bài thỏa luận khác, chủ yêu là từ nhìn nhận của cá nhân.
Mời các bạn tranh luận tiếp
Tư pháp at 12/10/2009 8:50:25 AM
Quote
Bài này hay đấy, gửi cho các Cụ trên HO tham khảo đi, kể cả các cụ khác ở các Tổng Công ty trong tập đoàn. Mà hình như các cụ cũng đang lờ mờ nhận ra vấn đề này rồi thì phải
@pháp sư: Ông là Luật sư hả? hay là nhà quản lý? post tiếp bài kia cho bà con xem.
LamBT at 12/10/2009 9:47:06 AM
Quote
@ Pháp sư: Đôi khi ko chỉ nhìn vào một/một vài quy định của pháp luật. Cái mà Bạn gọi là mệnh lệnh hành chính là tồn tại ở Doanh nghiệp Nhà nước. Tuy nhiên, khi Luật DNNN hết sẽ không còn xảy ra điều này nữa. Các thiết chế Công ty còn có thể được chấp nhận trên cơ sở thỏa thuận, hợp đồng (Cái này Bộ luật dân sự ko cấm). Miễn là DN chúng ta áp dụng thấy có lợi nhất mà thôi. Doanh nghiệp, tập đoàn, Công ty cuối cùng cũng chỉ là do con người nghĩ ra và trao cho nó một cái tên, một cái địa vị pháp lý để hoạt động mà thôi.
Luat su at 12/10/2009 9:55:02 AM
Quote
Các "Cụ" nhà mình khôn chán, không đến mức "lớ ngớ" như Pác Pháp sư nói đâu. Tôi thấy mô hình các Cụ vẽ đúng là theo hướng Holding Company như Pác LamBT nói ở trên.
Pháp sư at 12/10/2009 10:07:32 AM
Quote
Các bạn hiểu sai ý bài viết roài
- không nói mô hình mà nói hiện tại,
- không phê phán bản thân mệnh lệnh hành chính mà phê phán mệnh lệnh hành chính đưa ra khi chưa có căn cứ: Căn cứ theo luật hoặc căn cứ theo các Hợp đồng liên doanh, liên kết, thỏa thuận (theo Luật DS)
Mình hiểu nội dung thỏa thuận của các Đơn vị thành viên với nhau và với Công ty mẹ như bạn LamBT nói ở trên. Cái này bọn nước ngoài làm rất tốt.
Trước đây có ý kiến của một số Cụ đã tính tới chuyện quản lý kiểu như Liên Hợp quốc, tức là các Đơn vị cùng ký một văn bản kiểu như Hiến chương, nhưng khó triển khai khi tìm kiếm sự đồng nhất
Pháp sư at 12/10/2009 10:17:41 AM
Quote
@Tư pháp: Tớ chỉ là NV thường thôi, level 2, lương ít, nhưng thích tìm hiểu và yêu mến FPT.
Bài kia post roài mà không thấy lên, chắc đơi BQT duyệt
Luat su at 12/10/2009 10:22:03 AM
Quote
@ Kể cả vẽ và áp dụng hiện tại, các Cụ cũng đã và đang triển khai rồi đấy chứ. Hệ quản trị các Cụ đã xây dựng nhiều năm,các Hội đồng/Ủy ban của Tập đoàn cũng đã và đang thành lập, thương hiệu FPT dùng chung cho cả Tấp đoán đấy chứ....
Chỉ có điều, tôi thấy nếu ko tách bạch chức năng, nhiệm vụ của các Phòng, Ban chức năng của Công ty mẹ và các Hội đồng/Ủy ban của Tập đoàn là sẽ bị trùng hoặc có thể lại rơi vào kiểu Công ty mẹ "ra lệnh" cho Công ty con kiểu như Bác Pháp sư đưa ra. Nhưng chắc là các Cụ không nhầm điều này.
Tiên sư at 12/10/2009 10:34:46 AM
Quote
Nhiều Sư quá, các bác hiểu rộng thế, em thì em chịu. Cặm cụi kiếm cơm cho vợ cho con thôi, không màng đến chuyện thế sự
Sư phụ at 12/10/2009 4:20:21 PM
Quote
Bài viết cũng khá đấy, thực tế thì khối người không hiểu về vấn đề này đâu
Thầy Đóm at 12/11/2009 3:13:47 PM
Quote
Ôi, thế sự lung tung nhỉ? mình cứ tưởng nó thường thôi chứ?
Phan Phương Đạt at 12/11/2009 6:39:37 PM
Quote
Loạt bài rất hay và đúng lúc. Bravo Pháp sư!
Pháp sư at 12/13/2009 1:01:12 PM
Quote
Không ngờ bài của Pháp sư lại được 02 lãnh đạo HO to vật quan tâm: 1, anh Đạt chưa chín và 2, chị Hồng Hà.
Hy vọng không làm phật ý các lãnh đạo HO
BOB43 at 12/14/2009 4:28:09 PM
Quote
Chắc là Pháp Sư cũng không phải người thường nhỉ, lý luận hay phết
Nguyễn Thành Nam at 12/14/2009 10:25:56 PM
Quote
Kính mời đồng chí Pháp Sư vào ngay Ban Pháp chế
Pháp sư at 12/15/2009 11:20:01 AM
Quote
Có phải Anh NamNT thật không?
Nếu đúng xin cảm ơn anh vì đã quan tâm tới bài viết. Hy vọng không làm phật ý các anh
|